Uroczysko Hurby jest jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej Ukrainy. To właśnie tutaj, pośród lasów na pograniczu Wołynia i Podola, w dniach 21–25 kwietnia 1944 roku rozegrała się największa bitwa w historii Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) przeciwko wojskom NKWD. Wydarzenia te stały się symbolem zorganizowanego oporu ukraińskiego ruchu wyzwoleńczego wobec radzieckiego reżimu totalitarnego.
Wiosną 1944 roku linia frontu niemiecko-radzieckiego zbliżyła się do lasów krzemienieckich. Dowództwo radzieckie rozpoczęło szeroko zakrojoną operację wojskową mającą na celu likwidację oddziałów powstańczych działających na Wołyniu. Do akcji skierowano około 30–35 tysięcy żołnierzy wojsk wewnętrznych NKWD, wspieranych przez artylerię, czołgi, pociąg pancerny, lotnictwo i kawalerię. Naprzeciw nim stanęło około pięciu tysięcy żołnierzy z różnych zgrupowań UPA-Północ i UPA-Południe oraz miejscowa ludność, która wspierała powstańców, dostarczając zaopatrzenie, prowadząc rozpoznanie i opiekując się rannymi.
Głównymi dowódcami sił UPA byli Petro Olijnyk („Enej”) oraz Wasyl Kuk („Łemisz”), który później został ostatnim Głównym Dowódcą Ukraińskiej Powstańczej Armii. Zdając sobie sprawę z przewagi przeciwnika, powstańcy przygotowali linie obronne, umocnienia polowe oraz szpitale polowe. Najbardziej zacięte walki rozegrały się 24 kwietnia, gdy po przygotowaniu artyleryjskim wojska NKWD rozpoczęły natarcie wspierane przez czołgi. Pomimo nieustannych ataków powstańcy przez kilka dni skutecznie powstrzymywali znacznie liczniejsze siły przeciwnika.
25 kwietnia dowództwo UPA podjęło decyzję o przebiciu się z okrążenia. Główne uderzenie skierowano w stronę wsi Buszcza. Przebicie odbywało się w ciężkich walkach, jednak większości oddziałów udało się wydostać z okrążenia i kontynuować walkę. Straty obu stron do dziś pozostają przedmiotem badań historycznych ze względu na znaczne rozbieżności pomiędzy źródłami radzieckimi i ukraińskimi. Nie ulega jednak wątpliwości, że pomimo ogromnej przewagi liczebnej i technicznej wojsk radzieckich nie udało się osiągnąć głównego celu operacji – całkowitego zniszczenia zgrupowania UPA.
Droga do Hurb prowadzi przez malownicze uroczyska Kamień Zińkiwa, Mogiłę Turową oraz Rynwę. Te obiekty przyrodnicze stanowią integralną część kompleksu leśnego Gór Krzemienieckich. Zalesione wzgórza, głębokie wąwozy i piaszczyste drogi tworzą niepowtarzalny krajobraz oraz wyjaśniają, dlaczego teren ten stał się jednym z najważniejszych obszarów działalności UPA. W czasie walk powstańcy wykorzystywali naturalne ukształtowanie terenu do skrytego przemieszczania się, obserwacji oraz organizacji obrony.
Po zakończeniu wojny Hurby stały się miejscem pamięci ukraińskiego ruchu wyzwoleńczego. W latach dziewięćdziesiątych rozpoczęto tutaj pierwsze oficjalne uroczystości upamiętniające poległych powstańców oraz ekspedycje poszukiwawcze. W trakcie badań archeologicznych odnaleziono szczątki żołnierzy UPA, które po identyfikacji i obrzędach religijnych zostały ponownie pochowane na miejscu bitwy.
W 2007 roku otwarto Panteon Chwały Bohaterów Bitwy pod Hurbami – kompleks memorialny będący jednym z najważniejszych miejsc pamięci poświęconych bojownikom o niepodległość Ukrainy. W jego skład wchodzą centralny pomnik z kolumną Opieki Najświętszej Bogurodzicy, zbiorowe mogiły żołnierzy UPA, krzyże pamiątkowe, kaplica, muzeum-kryjówka oraz Cerkiew Zmartwychwstania Chrystusa. Osobnym miejscem upamiętniono dzieci – ofiary radzieckiego terroru – oraz wybitnych dowódców ruchu powstańczego.
Każdego roku w kwietniu, w rocznicę bitwy, oraz 14 października – w Dniu Obrońców i Obrończyń Ukrainy oraz święto Opieki Najświętszej Bogurodzicy – do Hurb przybywają tysiące osób. Odbywają się tu nabożeństwa żałobne, uroczystości wojskowo-patriotyczne, konferencje naukowe oraz szkolenia młodzieżowe. Memorial stał się miejscem oddawania czci wszystkim, którzy walczyli o wolność Ukrainy.
Hurby stanowią ostatni punkt szlaku „Śladami Książąt Ostrogskich”. Symboliczne jest to, że podróż rozpoczynająca się przy średniowiecznych zamkach i świątyniach epoki książęcej kończy się w miejscu, gdzie już w XX wieku Ukraińcy kontynuowali walkę o prawo do życia we własnym, niepodległym państwie.