Szlak turystyczny · Region Ostroha · Obwód Rówieński
Śladami
Książąt
Ostrogskich
Trzynaście punktów przez pięć wieków - od wież zamku w Ostrohu do leśnych rubieży UPA
Co zawiera trasa
Śladami Książąt Ostrogskich
Dziedzictwo architektoniczne
Zamki, klasztory i kościoły - zabytki o znaczeniu narodowym, które przetrwały kilka epok.
Tereny przyrodnicze
Żywy korytarz między Wołyniem a Podolem - dolina Ostroha, grzbiety i lasy.
Pamięć UPA
Przysiółek Podovbanka, Illaszówka, Batkiwci, Hurby - miejsca walki wyzwoleńczej lat 40.
Noty historyczne
Każdy z 13 punktów to osobny rozdział z faktami, archiwalnymi i współczesnymi zdjęciami.
Zaproszenie w drogę
Wyobraź sobie przez sekundę drogę, która opowiada historie. Urywają się, plączą, a potem i tak składają się w jedną wielką narrację. Nie wiesz na pewno, co czeka za następnym wzgórzem – ruiny zamku, wiejska cerkiew czy leśna polana, na której kiedyś ważyły się losy kraju. Idziesz, by poznać historię ziemi, na której się urodziłeś. Albo tej, do której przybyłeś jako gość, przypadkowa obserwatorka czy uczestnik wędrownego obozu.
I oto ruszasz w drogę. Dotykasz murów, które stoją tu dłużej, niż potrafimy pojąć. Pijesz ze źródła, z którego pili wojownicy przekonani, że nie zdołają przerwać okrążenia. Stawiasz świecę w świątyni, w której dziesiątki razy modlono się o zwycięstwo swoich, w każdej kolejnej okrutnej wojnie. Idziesz naturalnymi korytarzami, którymi od stuleci chodzili kupcy.
I nagle uświadamiasz sobie, jak szeroka jest twoja ziemia. Jak niezwykli są twoi ludzie. I widzisz siebie w ich odbiciu. I ich widzisz w sobie.
I idziesz. Bo życie teraz to droga między pierwszym a trzynastym punktem. I to małe życie każe ci poczuć trochę bólu, trochę szczęścia, trochę zawrotu głowy od piękna, trochę miłości do swoich, trochę wiary w powrót. Tutaj i do siebie.
Nie ma tu przypadkowych miejsc.
Przypadkowych ludzi.
Czy przypadkowych zdarzeń.
Ziemia mówi do ciebie: przez kamień murów obronnych, ciszę lasu, imię na znaku pamięci.
Pozostaje tylko ruszyć – i słuchać, co opowie
Wybierz lokalizację
Kliknij punkt na liście, aby przejść do szczegółowej strony.
Punkty trasy
Informacje praktyczne
Krótko o tym, co warto wiedzieć przed wyruszeniem na trasę.
Od maja do września. Najpiękniej jest w drugiej połowie września, gdy upał słabnie, a lasy stoją złote. Wiosną i jesienią zabierz kurtkę przeciwwiatrową - otwarte odcinki trasy są wietrzne.
Wygodne buty, 1,5–2 l wody, przekąskę, nakrycie głowy i krem z filtrem, powerbank do telefonu z mapą, małą apteczkę i środek na kleszcze - trasa jest długa (~50 km) i w większości poza miejscowościami.
Około 50 km: dwa-trzy dni. Na każdy punkt zaplanuj 20–40 minut, na Górę Zamkową i Międzyrzec - więcej. Zwróć uwagę, że uczestnicy zwykle idą pierwszego dnia do wsi Batkiwci i tam rozbijają obóz na noc. Można też przenocować w ekozagrodzie w Illaszówce.
W samym Ostrogu zasięg jest pewny, na odcinkach leśnych i polnych miejscami zanika. Pobierz mapę offline z wyprzedzeniem i weź powerbank - nawigacja szybko rozładowuje baterię.
Zainstaluj aplikację alarmową i nie ignoruj syreny: w mieście idź do schronu, na wsi - do najbliższego murowanego budynku lub piwnicy. Nie fotografuj obiektów wojskowych, punktów kontrolnych ani skutków ostrzałów. Loty dronów w czasie stanu wojennego są zakazane.
W klasztorze i cerkwiach - skromny strój z zakrytymi ramionami i kolanami, cisza, zdjęcia tylko za zgodą i bez lampy podczas nabożeństwa. Hurby oraz mogiły kozackie i wojskowe to miejsca pamięci - bez pikników i głośnej muzyki.
Znaczna część trasy to drogi gruntowe i polne. Przy suchej pogodzie idzie się nimi łatwiej, po deszczu trudniej. Załóż wygodne buty i sprawdź prognozę pogody dzień wcześniej.
Kawiarnie, sklepy i apteki są w Ostrogu; między punktami trafiają się głównie wiejskie sklepiki. Nabierz wody przed wyjazdem. Przenocować można w Równem, Ostrogu lub Illaszówce. Na trasie nie ma hoteli, dlatego radzimy zabrać namiot. Wodę można uzupełnić także ze źródeł: w Buszczy i w punkcie „Źródło Rynwa”.
112 to jednolity numer alarmowy; 101 - straż pożarna, 102 - policja, 103 - pogotowie. Najbliższy szpital i apteki są w Ostrogu. Wyruszając samotnie, powiedz komuś, jaką masz trasę i kiedy planujesz wrócić.
Śmieci zabierz ze sobą. Ogniska rozpalaj tylko w miejscach do tego przeznaczonych (nie w lesie!). Jeśli idziesz trasą z psem, w pobliżu pastwisk prowadź go na smyczy. W chronionych uroczyskach niczego nie zrywaj.
Informacje praktyczne
Jak dotrzeć do Ostroha
Ostroh to centrum powiatu w obwodzie rówieńskim. Poniżej główne sposoby dotarcia z większych miast. Kliknij link, aby sprawdzić aktualne połączenia.
Trasa rozpoczyna się na Górze Zamkowej w Ostrohu
Trasa startuje od zamku książąt Ostrogskich - państwowego rezerwatu historyczno-kulturowego w centrum Ostroha.
Otwórz w Google Maps →Najczęstsze pytania
Uczestnicy obozu zwykle docierają z Ostroga do wsi Batkiwci w jeden dzień i tam rozbijają obóz. Jeśli wyruszysz nieco wcześniej, możesz dojść do kolejnego punktu, Illaszówki, i przenocować w tamtejszej ekozagrodzie. W sumie trasa zajmuje dwa-trzy dni.
Punkty w obrębie Ostroha (zamek, klasztor) są odpowiednie dla rodzin z dziećmi. Odległe punkty leśne i pamięci są trudniejsze i dalsze - oceń siły młodszych uczestników.
W samym Ostrohu - pewny, w bardziej odległych odcinkach leśnych i wiejskich miejscami słaby. Pobierz mapę offline wcześniej.
Rowerem - tak. Samochodem będzie trudniej. Teoretycznie się da, ale trzeba będzie zjechać z wyznaczonej trasy, a niektóre punkty okażą się niedostępne, bo prowadzi do nich wąska ścieżka przez las.
Tak, trasy nie trzeba pokonywać w całości. Mając pół dnia, wybierz punkty w samym Ostrogu i Międzyrzec - to odcinek najbogatszy w historię. Jeśli ciekawi cię przyroda i miejsca pamięci, ruszaj w stronę Hurbów, Buszczy i okolicznych uroczysk.
Punkty na trasie są pod gołym niebem i można je zwiedzać bezpłatnie. Muzeum w zamku ostrogskim i ekspozycje klasztorne mają własne godziny i opłatę za wstęp - sprawdź przed wizytą, zwłaszcza w poniedziałki i święta.
Nie. Trasa jest pomyślana jako samodzielna: przy każdym punkcie znajdziesz rys historyczny, współrzędne, zdjęcia i - tam, gdzie już nagrano - panoramę 360°. Ale zwiedzanie z przewodnikiem w zamku czy klasztorze doda szczegółów, których nie zastąpi żaden tekst.
Zainstaluj aplikację alarmową i nie ignoruj syreny. Nie fotografuj obiektów wojskowych ani punktów kontrolnych i nie uruchamiaj drona - w czasie stanu wojennego jest to zakazane. Pozostałe praktyczne wskazówki zebrano w sekcji „Informacje praktyczne".
Można przenocować w hotelu w Ostrogu, rozbić namiot pod gołym niebem w punktach przyrodniczych albo zanocować w ekozagrodzie w Illaszówce. W pozostałych punktach trasy nie ma hoteli.
Na stronie punktu naciśnij „Otwórz panoramę 360°", a następnie obracaj obraz myszą lub palcem. Tam, gdzie nagrano kilka ujęć, przełączaj je przyciskami pod panoramą. To ciężkie pliki, więc na transmisji komórkowej daj im chwilę na wczytanie.
Projekt powstał i został zrealizowany przy wsparciu
Український культурний фонд
МХП — Громаді
ГО Центр громадських перетворень
Стежками князів Острозьких