Zabytkowy obszar chroniony „Turova Mohyla” to interesujące miejsce przyrodnicze i historyczne w obrębie Narodowego Parku Przyrodniczego „Dermańsko-Ostrogskiego”. Przyciąga ono malowniczymi krajobrazami i widokami oraz bogatą, dawną historią, która ściśle przeplata się z ludowymi legendami.
Obszar ten położony jest w rejonie zdolbunowskim obwodu rówieńskiego, na południowy wschód od wsi Mosty, i zajmuje powierzchnię około 1,5 ha. Znajduje się wśród kompleksów leśnych oraz malowniczych wzgórz Gór Krzemienieckich, będących częścią unikalnego krajobrazu naturalnego Grzędy Mizockiej.
Wiosną i latem las wypełnia się barwami i zapachem kwitnących roślin. Rośnie tu wiele gatunków flory leśnej, w tym rzadkie i chronione rośliny, takie jak gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis), podkolan zielonawy (Platanthera chlorantha) oraz lilia złotogłów (Lilium martagon). Występują tu także gatunki regionalnie rzadkie, m.in. dzwonek brzoskwiniolistny (Campanula persicifolia), serdecznik sarmacki (Melittis sarmatica) oraz bodziszek cuchnący (Geranium phaeum). Jednocześnie obszar ten stanowi siedlisko wielu gatunków zwierząt, takich jak sarna europejska, borsuk europejski, jeleń szlachetny, ryś euroazjatycki oraz łoś.
Dziś „Turova Mohyla” jest doskonałym miejscem na piesze wędrówki oraz poznawanie przyrodniczego, historycznego i kulturowego dziedzictwa Wołynia i Narodowego Parku Przyrodniczego „Dermańsko-Ostrogskiego”. Można tu doświadczyć ciszy lasu, czystego powietrza, śpiewu ptaków oraz piękna starych drzew.
Legenda o „Turovej Mogile”
Centralnym elementem tego miejsca jest kurhan znany jako „Turova Mohyla” („Turecka Mogiła”). Wiele obszarów parku i jego okolic otoczonych jest ludowymi opowieściami, a to miejsce jest jedną z nich.
Według legendy, w tym miejscu doszło do bitwy między Turkami a Kozakami, w której zwyciężyli Kozacy. Turecki dowódca poległ w walce i został pochowany zgodnie z dawnym zwyczajem wojennym — na koniu, w pozycji pionowej. To wydarzenie, według podań, dało nazwę temu miejscu i przetrwało w pamięci przez wieki jako echo dawnych czasów.
Legenda zyskała popularność podczas wykopalisk w 1914 roku. Na miejscu odkryto dużą liczbę kości ludzkich i końskich, a także małą butelkę przykrytą odwróconym talerzem. Badacze regionalni wskazują, że taki sposób pochówku mógł być związany z muzułmańskimi tradycjami pogrzebowymi, choć nie zostało to jednoznacznie potwierdzone przez archeologię.