Dolina Przelotowa Ostroga to unikalny kompleks przyrodniczy w obrębie Parku Narodowego „Dermańsko-Ostrogskiego”, który zachwyca swoją różnorodnością i naturalną harmonią. Jest jedną z najcenniejszych obszarów krajobrazowych Wołynia-Podola oraz prawdziwym centrum bioróżnorodności.
Dzięki swojemu położeniu geograficznemu dolina znajduje się na styku różnych regionów fizycznogeograficznych i stanowi swoistą strefę przejściową – ekoton między Polesiem a Lasostepem. Wąski pas krajobrazów poleskich stopniowo przechodzi tu w wzgórza Wyżyny Wołyńskiej i Podolskiej, tworząc niezwykle zróżnicowaną i malowniczą rzeźbę terenu.
Na niewielkim obszarze występuje mozaika różnych typów lasów – dębowych, grabowo-dębowych, sosnowych, jesionowych, olszowych, a także rzadkich dla nizinnej Ukrainy zbiorowisk buczyn, dąbrów skalnych i lasów świerkowych. Ta różnorodność roślinności czyni dolinę jednym z najciekawszych obszarów botanicznych regionu.
Ważnym ośrodkiem botanicznym jest Buszczanski Błotny Obszar (Bagno Buszczańskie) – jedno z najbardziej na wschód wysuniętych stanowisk rzadkich torfowisk węglanowych Europy, unikalnych ekosystemów będących „żywymi reliktami” dawnych kompleksów przyrodniczych.
Rośnie tu wiele gatunków roślin wpisanych do Czerwonej Księgi Ukrainy, w tym tłustosz pospolity (Pinguicula vulgaris), kruszczyk błotny (Epipactis palustris), storczyk kukawka czerwonawa (Neotinea ustulata), swertia wieloletnia (Swertia perennis) i inne.
Szczególną cechą doliny jest obecność reliktów glacjalnych – roślin, które przetrwały jeszcze od epoki lodowcowej. Wśród nich znajdują się m.in. lilia złotogłów (Lilium martagon), śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis), buławnik czerwony (Cephalanthera rubra), buławnik wielkokwiatowy (Cephalanthera damasonium), obuwik pospolity (Cypripedium calceolus), języczka syberyjska (Ligularia sibirica) i inne. Łącznie w Dolinie Przelotowej Ostroga odnotowano dziesiątki gatunków roślin chronionych, co czyni ją jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Ukrainy.
Nie mniej ważny jest jej wymiar historyczno-kulturowy. Dolina Ostrogska to obszar o bardzo dawnym osadnictwie, gdzie odkryto stanowiska archeologiczne z różnych epok – od epoki brązu po wczesny okres słowiański. Teren ten wiąże się również z wydarzeniami historii najnowszej, co dodatkowo podkreśla jego znaczenie kulturowe.
Obecnie w obrębie doliny funkcjonuje sieć obszarów chronionych – rezerwatów, użytków ekologicznych, pomników przyrody geologicznej i hydrologicznej – które wspólnie tworzą spójny system ochrony przyrody. Obejmują one znaczną część terenu i pomagają utrzymać równowagę ekologiczną regionu.
Dolina Przelotowa Ostroga pełni także ważną funkcję ekologiczną – jest naturalnym „korytarzem” łączącym duże kompleksy obszarów chronionych, umożliwiając migrację zwierząt i zachowanie procesów przyrodniczych. Dlatego ma znaczenie nie tylko dla Ukrainy, ale i dla całej Europy.
Miejsce to przyciąga turystów, naukowców, fotografów i wszystkich, którzy cenią dziką, niezmienioną przyrodę. Spacer po dolinie daje poczucie przestrzeni, ciszy i jedności z naturą, a każda trasa odkrywa nowe krajobrazy i przyrodnicze odkrycia.